Choroby paznokci

Attention: open in a new window. Print

CHOROBY PAZNOKCI STANOWIĄ WCIĄŻ PROBLEM DIAGNOSTYCZNY !


r.nowicki

Dr hab. n. med. Roman Nowicki

 

 

Pod wpływem szerokiej reklamy leków przeciwgrzybiczych, a niekiedy sugestii przedstawicieli firm farmaceutycznych lekarze coraz częściej rozpoczynają empiryczne leczenie grzybicy bez jej potwierdzenia mikologicznego.

...terapia grzybicy tylko na podstawie obrazu klinicznego jest błędem sztuki - Roman Nowicki

Pomimo, iż onychomikozy stanowią tylko ok. 50% chorób paznokci, to w przekonaniu większości pacjentów i wielu lekarzy wszystkie zmiany paznokciowe wywoływane są przez grzyby chorobotwórcze. W ostatnich latach obserwujemy wzrost zainteresowania grzybicą paznokci w związku z rozwojem nowych metod leczniczych. Pod wpływem szerokiej reklamy leków przeciwgrzybiczych, a niekiedy sugestii przedstawicieli firm farmaceutycznych lekarze coraz częściej rozpoczynają empiryczne leczenie grzybicy bez jej potwierdzenia mikologicznego. Należy jednak pamiętać, iż charakterystyczne objawy kliniczne onychomikozy występują często także w innych chorobach paznokci i leczenie grzybicy tylko na podstawie obrazu klinicznego jest błędem sztuki.

OBJAWY KLINICZNE ONYCHOMIKOZY
  • Onycholiza
  • Pachyonychia
  • Onychogryfoza
  • Paronychia
  • Chromonychia (dyschromia)
  • Onychodystrofia
  • Wygląd paznokci może być odzwierciedleniem wieku pacjenta, wykonywanej pracy i ogólnego stanu zdrowia.

    Choroby uwarunkowane genetycznie wpływające na wygląd paznokci
    Choroba genetyczna
    Zmiany paznokciowe

    Nail-patella syndrome Zespół paznokieć-rzepka

    Hemiatrofia, atrofia, brak paznokcia, łamliwość, ścieńczenie płytek, trójkątny obłączek

    Pachyonychia congenita Wrodzone zgrubienie paznokci

    Hypertrofia paznokcia, onychogryfoza, rogowacenie podpaznokciowe

    Dyskeratosis congenita Wrodzona dyskeratoza

    Pogrubienie płytki, pobruzdowanie, atrofia

    Keratosis follicularis Choroba Dariera

    podłużne czerwone i białe prążki

     

    Choroby skóry wpływające na wygląd paznokci

  • Łuszczyca
  • Wyprysk
  • Liszaj płaski
  • Choroba Dariera
  • Łysienie plackowate
  • Zespół Reitera
  • Pityriasis rubra pilaris (PRP)
  • Pęcherzyca
  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka - postać dystroficzna Sarkoidoza
  • Acanthosis nigricans
  • Porokeratosis Mibelli
  • Parakeratosis pustulosa
  • Kiła
  • Brodawki zwykłe
  • Leki wywołujące zmiany paznokciowe
  • malaryczne
  • tetracykliny
  • b-blokery
  • 5-fluorouracyl (zewnętrznie)
  • fenotiazyny
  • antykoncepcyjne doustne
  • psoraleny
  • retinoidy
  • arsen
  • złoto
  • penicylamina
  • Niekiedy dopiero po wielomiesięcznej, nieskutecznej terapii przeciwgrzybiczej pacjent po raz pierwszy trafia do pracowni mikologicznej. Rozpoczęcie leczenia bez potwierdzenia mikologicznego jest najczęstszą przyczyną niepowodzeń terapeutycznych i narażeniem pacjenta na zbędne wydatki związane z zakupem drogich leków.

    ONYCHOLIZA - oddzielanie się płytki paznokciowej

    Onycholizą nazywamy oddzielenie się płytki paznokciowej od łożyska w jej części dystalnej i/lub bocznej. Zmiany zwykle rozpoczynają się na końcu jednego lub kilku paznokci i powiększają się dopóki nie oddzieli się 1/3 paznokcia. Obszar oddzielony jest blady ze względu na utratę odbicia światła od łożyska paznokciowego. Onycholiza stwarza przestrzeń podpaznokciową, w której mogą gromadzić się zanieczyszczenia i złuszczona keratyna, co powoduje różnorodne zabarwienie paznokcia od białego poprzez szary, zółty, brązowy do czarnego, w zależności od etiologii zmiany. Ból może pojawić się w przypadku dalszego rozciągania pod wpływem urazu lub dodatkowej czynnej infekcji. Najczęściej są to infekcje mieszane, włącznie z C. albicans i wieloma bakteriami, z których pałeczka ropy błękitnej wydaje się być najważniejsza. Jeżeli objawy utrzymują się przez kilka miesięcy łożysko paznokcia staje się ciemne i nieregularnie pogrubione. Wyróżniamy onycholizę dziedziczną i/lub wrodzoną i onycholizę nabytą: egzogenną, endogenną oraz idiopatyczną.

    Egzogenne przyczyny onycholizy
    • Urazy
    • Przypadkowe, zawodowe, samouszkodzenia, mieszane, zadrapanie, przytrzaśnięcie, zacięcie
    • Kontakt z środkami chemicznymi: przypadkowy, zawodowy, kosmetyki paznokciowe
    • Infekcje
    • grzyby, bakterie, wirusy (np. brodawki, opryszczka, półpasiec), świerzb
    • Wilgoć
    • Leki
    Endogenne przyczyny onycholizy
    • Choroby skóry
    • łuszczyca, liszaj płaski, łysienie plackowate,choroba Dariera, choroby pęcherzowe, zespół Reitera, atopowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, ziarniniak grzybiasty, nadmierna potliwość, retikulohistiocytoza wieloogniskowa, twardzina
    • Choroby układowe
    • zaburzenia krążenia obwodowego, rak płuc, kolagenozy, choroby tarczycy (niedoczynność, nadczynność), kiła, niedobór żelaza, szpiczak mnogi, rozstrzenia oskrzeli, cukrzyca, histiocytoza X, trąd, toczeń rumieniowaty, pelagra, porfiria, kiła II i III okresu, zespół żółtych paznokci
    • Ciąża




    Onycholiza egzogenna

    Substancje chemiczne i kosmetyki wywołujące onycholizę

    Najczęstszymi przyczynami onycholizy są substancje chemiczne (cement), detergenty, kosmetyki do pielęgnacji paznokci, podrażnienie i wilgoć. Częściej zajęte są paznokcie rąk. Objaw ten występuje głównie wśród gospodyń domowych, barmanów, kosmetyczek, mechaników i pracowników budowlanych. Czynnikami etiologicznymi onycholizy mogą być także roztwory mydła lub środków grzybobójczych, które są często stosowane przez manicurzystki.

    Urazy wywołujące onycholizę

    Biegi długodystansowe, tenis i koszykówka i inne rodzaje dyscyplin sportowych wymagające szybkiej zmiany kierunku stałej energii poruszania się może powodować onycholizę z obecnością lub bez krwiaków podpaznokciowych. Zmiany w biomechanice kończyn dolnych, które pojawiają się wraz z wiekiem, zmiany ortopedyczne, obrzęki, zapalenia stawów, itp. mogą rozmaicie zaburzać pracę stóp, przenosząc siły z okolic pięt na paznokcie stóp. Wysokie obcasy i niedopasowane lub zbyt ciasne obuwie są często powodem zmian paznokciowych. Paznokcie rąk są także często poddawane traumatyzacji. Używanie młotka, przytrzaśnięcie palca drzwiami, łuskanie fasoli, używanie paznokci jako dźwigni, otwieracza lub śrubokręta może doprowadzić do onycholizy.

    Infekcje wywołujące onycholizę

    Bakterie zwykle wtórnie infekują onycholityczne paznokcie. Przyczyną zielonego zabarwienia onycholitycznych paznokci są produkowane przez Pseudomonas fluoresceina i piocyjanina. Onycholizie może towarzyszyć zastrzał wywoływany przez Staphylococcus aureus, paciorkowce lub inne bakterie. Wirusy (papilloma, herpes simplex) mogą także wywoływać onycholizę .

    Leki wywołujące onycholizę

    Leki wywołujące onycholizę można podzielić na kilka kategorii. Najczęstszą grupą są antybiotyki. Za zjawiskofotoonycholizyodpowiedzialna jest przeważnie doksycyklina. Grupa chemioterapeutyków może wywoływać onycholizę poprzez działanie toksyczne na macierz lub łożysko paznokcia. Wśród innych leków 8-metoksypsoralen i retinoidy są przez dermatologów powszechnie stosowane.

    Onycholiza endogenna

    Do czynników endogennych wywołującychonycholizę należy duża grupa schorzeń dermatologicznych jak np. łuszczyca, liszaj płaski, zapalenie atopowe, pemfigoid pęcherzowy, łysienie plackowate, zapalenie kontaktowe, pęcherzyca zwykła, nadmierna potliwość, ziarniniak grzybiasty, kiła, opryszczka, brodawki, łagodne guzy - zwykle w obrębie paznokci rąk: ziarniniak ropny (granuloma pyogenicum), włókniaki, guz splotowy (glomus tumor), cysta śluzowa, rogowiak kolczystokomórkowy, łagodne guzy obserwowane w obrębie stóp: wyrośla kostne (exostoses subunguales - tworzą się najczęściej po przyśrodkowej stronie końcowego paliczka palucha u ludzi młodych), wyrośła kostno-chrzęstne (osteochondroma) i chrzęstniaki śródkostne (enchondroma).



    PACHYONYCHIA- zgrubienie paznokci

    Grubość paznokci może się zwiększać u pracowników fizycznych, w wielu chorobach, a także w czasie stosowania niektórych leków. Szczególną postacią pachyonychii jest szponowatość paznokci - onychogryfoza, która najczęściej dotyczy paznokci dużych palców stóp osób starszych. Jest przeważnie wywoływana urazami, ciasnym obuwiem, zaniedbaniami w obcinaniu paznokci, zaburzeniami krążenia obwodowego i chorobami dermatologicznymi.

    Przyczyny pachyonychii :
    • Łuszczyca/Zespół Reitera
    • Grzybica
    • Uraz
    • Wyprysk kontaktowy
    • Liszaj płaski
    • Łysienie plackowate
    • Choroba Dariera
    • Pityriasis rubra pilaris
    • Zaburzenia troficzne

     

    Przyczyny onychogryfozy

    • Dermatologiczne
    • Rybia łuska, łuszczyca, onychomikozy, kiła, pęcherzyca
    • Miejscowe
    • Urazy, wady stopy (np. koślawość palucha)
    • Regionalne
    • Żylakowatość, zapalenie zakrzepowe żył, tętniaki, słoniowatość, zburzenia obwodowego układu nerwowego
    • Ogólne
    • Podeszły wiek, demencja starcza, choroby zajmujące centralny układ nerwowy, hiperuricemia
    • Onychogryfoza idiopatyczna
    • Nabyta lub dziedziczna

    PARONYCHIA - zapalenie wału okołopaznokciowego

    Paronychia obserwowana jest zwykle w onychomikoza ch wywoływanych przez grzyby drożdżopodobne, rzadziej przez pleśnie (Hendersonula toruloidea, Scytalidium hyalinum). Przyczyną paronychia ostrej są najczęściej infekcje bakteryjne. Wymaga szybkiego leczenia antybiotykami w celu zapobieżenia trwałej dystrofii paznokcia. Paronychia przewlekła występuje przeważnie w obrębie rąk ciągle narażonych na wilgoć i powtarzające się urazy, prowadzące do zniszczenia obrąbka naskórkowego. Proksymalny wał paznokciowy staje się szczególnie narażony na czynniki środowiskowe. Alergeny i środki podrażniające mogą tam łatwo penetrować i wywoływać przewlekłe zapalenie kontaktowe.

    Przyczyny paronychii
    • Infekcje
    • Wirusy, bakterie, grzyby
    • Leki
    • Retinoidy
    • Kosmetyki
    • Żywice epoksydowe
    • Zawodowe
    • Dermatozy
    • Wyprysk kontaktowy, choroba Dariera, Acrodermatitis enteropathica, wrodzona dyskeratoza, wyprysk, Acrodermatitis Hallopeau, wrastający paznokieć, liszaj płaski, wrodzona pachyonychia, pęcherzyca, uszkodzenie porentgenowskie, zespół żółtych paznokci, odmrożenie, zespół Stevensa-Johnsona
    • Choroby układowe
    • Kolagenozy, zapalenie mózgu, histiocytoza X, ostre niedokrwienie, białaczka, przerzuty nowotworowe, neuropatia, sarkoidoza, zapalenie naczyń, niedobór cynku
    • Inne
    • Ziarniniaki ciał obcych, ssanie palca

    CHROMONYCHIA - zmiana koloru paznokcia

    Kolor paznokcia zależy od przejrzystości płytki, jej przylegania do łożyska i koloru tkanek leżących pod nią. Barwnik może gromadzić się na skutek jego nadprodukcji (melanina) lub gromadzenia (hemosyderyna, miedź, leki). Kolor jest również uwarunkowany stanem naczyń skórnych i różnymi chorobami jak np. niedokrwistość lub zatrucie tlenkiem węgla.

    Przyczyny zmiany koloru płytki paznokciowej

     

    Kolor

    Patogeneza

    Żółty
    • Grzybice
    • Łuszczyca
    • Zespół żółtych paznokci (YNS)
    • Lakiery do paznokci
    • Leki: karoten, tetracyklina, mepakryna, penicylamina, lit, sole złota, witamina D
    • Żółtaczka
    • Amyloidoza
    • AIDS
    Brązowy

     

    • Leki i barwniki: tetracyklina, sulfonamidy, chlorpromazyna, cignolina, nadmanganian potasu, azotan srebra
    • Kosmetyki: lakiery do paznokci, henna
    • Choroby tarczycy
    • Ciąża
    • Nikotyna
    • Hendersonula, Alternaria, C.albicans, Proteus mirabilis
    • Niedożywienie

     

    Czarny
    • Znamiona
    • Związane z rasą (ok. 100% osób w średnim wieku pochodzenia afro-karaibskiego)
    • Uraz
    • Czerniak złośliwy
    • Leki: cyklofosfamid, busulfan, bleomycyna, doksorubicyna, hydroksymocznik
    • Grzybica

     

    Szary
    • Srebrzyca (Argyria)
    • Choroba Wilsona
    Zielony
    • Aspergillus
    • Pseudomonas aeruginosa
    • Choroby pęcherzowe
    • Krwiak
    Czerwony
    • Naczyniak

    Purpurowy

     

    • Glomus tumor
    • Enchondroma
    • Choroba Dariera
    • Liszaj płaski
    • Toczeń rumieniowaty
    • Porfiria
    • RZS
    • Warfaryna
    • Heparyna


    LEUKONYCHIA - bielactwo paznokci

    Leukonychia to najczęściej spotykana zmiana koloru płytki paznokciowej. Można ją podzielić w zależności od: czasu pojawienia (na wrodzoną i nabytą); obrazu klinicznego (na częściową i całkowitą); części zajmowanego paznokcia (na prawdziwą, pozorną i pseudoleukonychię). W leukonychii prawdziwej zmiany dotyczą macierzy paznokcia; w leukonychii pozornej - tkanek podpaznokciowych, a w pseudoleukonychii - płytki paznokciowej.

    Leukonychia prawdziwa (zmiany dotyczą łożyska paznokcia)

    Pseudoleukonychia(zmiany dotyczą paznokcia) Leukonychia pozorna (zmiany dotyczą tkanek podpaznokciowych)
    • Łysienie plackowate
    • Niewydolność serca
    • Rumień wielopostaciowy
    • Łuszczyca
    • Złuszczające zapalenia skóry
    • Ziarnica złośliwa
    • Hipokalcemia
    • Choroby infekcyjne
    • Przeszczepy nerek
    • Zatrucia metalami ciężkimi
    • Niedobór białka
    • Niewydolność nerek
    • Wstrząs
    • Niedokrwistość sierpowata
    • Uraz
    • Niedobór cynku
  • Grzybica
  • Lakier do paznokci
  • Łuszczyca
    • Niedokrwistość
    • Nadmierna potliwość
    • Niedobór albumin
    • Marskość wątroby
    • Choroby nerek
    • Onycholiza
    • Trąd

    ŻÓŁTE ZABARWIENIE PAZNOKCI

    Żółte zabarwienie paznokci widoczne jest w przewlekłych infekcjach, w łuszczycy i w zespole żółtych paznokci. Zespół żółtych paznokci (yellow nail syndrome) został opisany przez Sammana i White'a w roku 1964. Rozpoznanie opiera się na triadzie charakterystycznych objawów: żółtego zabarwienia paznokci, obrzęku limfatycznego i zajęciu układu oddechowego. Opisano wiele zaburzeń wyglądu paznokci w tym zespole: pogrubienie, twardość, brak obłączka, podłużne nadmierne wygięcie, całkowite lub dystalne żółte zabarwienie, brak obrąbka naskórkowego, bruzdowanie poprzeczne spowodowane zmianami w szybkości wzrostu paznokci i onycholizą. W stanach zaawansowanych może to prowadzić do złuszczenia paznokcia .

    ONYCHODYSTROFIA

    Erozja i atrofia paznokci może objawiać się ich nadmierną łamliwością (onychorrhexis), rozszczepianiem (onychoschisis), naparstkowaniem (onychia punctata ), bruzdowaniem poprzecznym i podłużnym, szorstkością (trachyonychia), a w krańcowych przypadkach prowadzi do całkowitego złuszczenia paznokcia (onychomadesis).

    Przyczyny Onychodystrofii

     

    Czynniki miejscowe
    Choroby skóry
    Czynniki ogólne
    Leki

     

    • Urazy
    • zawodowe
    • onychotillomania
    • onychofagia
    • Związki chemiczne
    • alkaliczne
    • detergenty
    • oleje
    • rozpuszczalniki

     

    • łysienie plackowate
    • choroba Dariera
    • wyprysk
    • liszaj płaski
    • liszaj pasmowaty
    • onychomikozy
    • łuszczyca

     

    • niedokrwistość (niedobór żelaza)
    • wyniszczenie
    • przewlekłe choroby stawów (rąk i stóp) hemodializa
    • niedoczynność i nadczynność tarczycy
    • neuropatie
    • osteoporoza
    • niewydolność krążenia obwodowego
    • skaza moczanowa
    • ciąża
    • niedobór witamin A, C, i B6

     

    • retinoidy
    • sole złota
    • Kaptopril
    • Diltiazem
    • Penicylamina
    • Fluorouracyl
    • Nifedypina
    • Fenylbutazon
    • Praktolol
    • Werapamil
    • Witamina A
    Up
    Up
    902 http://www.macroaxis.com/invest/manager/RCL--Eyal_Ofer Cheap flights kuchnie na wymiar bytom http://www.osd.divid.szczecin.pl surówka z marchewki